Κυβέρνηση και Νόμος στην Αυστραλία
Κατανόηση του συστήματος διακυβέρνησης της Αυστραλίας, του ρόλου του Συντάγματος, των τριών επιπέδων διακυβέρνησης, της διάκρισης των εξουσιών και του τρόπου λειτουργίας του νομικού συστήματος.
Βασικά Στοιχεία Τεστ για το Μέρος 3
- Το Σύνταγμα της Αυστραλίας είναι το νομικό έγγραφο που θεσπίζει το πλαίσιο διακυβέρνησης.
- Το Σύνταγμα μπορεί να αλλάξει ΜΟΝΟ μέσω Δημοψηφίσματος που απαιτεί διπλή πλειοψηφία.
- Αρχηγός Κράτους της Αυστραλίας είναι ο Βασιλιάς Κάρολος Γ΄, ο οποίος εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη.
- Αρχηγός της Κυβέρνησης είναι ο Πρωθυπουργός.
- Τα 3 επίπεδα διακυβέρνησης είναι το Ομοσπονδιακό, το Πολιτειακό/Εδαφικό και το Τοπικό (Δημοτικό).
- Ένα προτεινόμενο σχέδιο νόμου ονομάζεται Νομοσχέδιο (Bill) έως ότου υπογραφεί ως νόμος (Βασική Έγκριση / Royal Assent) από τον Γενικό Κυβερνήτη.
1. Το Σύνταγμα της Αυστραλίας & Τροποποίηση του Συντάγματος
Το Σύνταγμα της Αυστραλίας είναι το υπέρτατο νομικό έγγραφο που δημιούργησε το Κοινοβούλιο της Κοινοπολιτείας και καθιέρωσε το πλαίσιο για τη διακυβέρνηση της Αυστραλίας. Τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1901.
Πώς Αλλάζει το Σύνταγμα: Η Διπλή Πλειοψηφία
Το Σύνταγμα της Αυστραλίας δεν μπορεί να αλλάξει απλώς με μια πράξη του Κοινοβουλίου. Μπορεί να τροποποιηθεί μόνο μέσω μιας εθνικής ψηφοφορίας που ονομάζεται Δημοψήφισμα. Για να πετύχει, ένα δημοψήφισμα πρέπει να πετύχει διπλή πλειοψηφία:
- Πλειοψηφία όλων των ψηφοφόρων εθνικά (περισσότερο από 50% σε ολόκληρη την Αυστραλία).
- Πλειοψηφία των ψηφοφόρων σε τουλάχιστον 4 από τις 6 πολιτείες.
2. Αρχηγός Κράτους εναντίον Αρχηγού Κυβέρνησης
Η Αυστραλία είναι συνταγματική μοναρχία. Είναι σημαντικό να μην συγχέεται ο Αρχηγός Κράτους με τον Αρχηγό της Κυβέρνησης:
Αρχηγός Κράτους
Ο Βασιλιάς Κάρολος Γ΄ είναι ο μονάρχης της Αυστραλίας. Επειδή ο Βασιλιάς ζει στο Ηνωμένο Βασίλειο, εκπροσωπείται στην Αυστραλία από τον Γενικό Κυβερνήτη σε ομοσπονδιακό επίπεδο και από Κυβερνήτες σε καθεμία από τις 6 πολιτείες. Ο Γενικός Κυβερνήτης ενεργεί ανεξάρτητα από πολιτικά κόμματα.
Αρχηγός της Κυβέρνησης
Ο Πρωθυπουργός είναι ο ηγέτης της Αυστραλιανής Κυβέρνησης. Ο Πρωθυπουργός είναι ο αρχηγός του πολιτικού κόμματος (ή συνασπισμού) που κερδίζει την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή των Αντιπροσώπων κατά τη διάρκεια των ομοσπονδιακών εκλογών.
3. Διάκριση των Εξουσιών
Για να αποτραπεί η κατοχή απόλυτης εξουσίας από οποιαδήποτε μεμονωμένη ομάδα ή άτομο, το Σύνταγμα διαιρεί τη διακυβέρνηση σε τρεις ξεχωριστούς κλάδους:
Νομοθετική (Κοινοβούλιο)
Έχει την εξουσία να θεσπίζει και να τροποποιεί νόμους. Αποτελείται από τον Βασιλιά (που εκπροσωπείται από τον Γενικό Κυβερνήτη), τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Εκτελεστική (Κυβέρνηση)
Έχει την εξουσία να θέτει τους νόμους σε εφαρμογή και να διαχειρίζεται τη δημόσια πολιτική. Αποτελείται από τον Πρωθυπουργό, τους Υπουργούς του Υπουργικού Συμβουλίου και τα υπουργεία.
Δικαστική (Δικαστήρια)
Έχει τη νομική εξουσία να ερμηνεύει και να εφαρμόζει τον νόμο. Αποτελείται από ανεξάρτητους δικαστές σε όλα τα δικαστήρια, με επικεφαλής το Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστραλίας.
4. Τα Τρία Επίπεδα Διακυβέρνησης
Η Αυστραλία έχει τρία επίπεδα εκλεγμένης διακυβέρνησης. Κάθε επίπεδο έχει διακριτές ευθύνες για την εξυπηρέτηση της κοινότητας:
| Επίπεδο Διακυβέρνησης | Ηγέτης / Σώμα | Βασικές Ευθύνες |
|---|---|---|
| 1. Ομοσπονδιακό (Commonwealth) | Πρωθυπουργός / Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο | Άμυνα, εξωτερικές υποθέσεις, μετανάστευση, εμπόριο, φορολογία, κοινωνική ασφάλιση (Centrelink), νόμισμα, ταχυδρομικές υπηρεσίες. |
| 2. Πολιτειακό & Εδαφικό | Πρωθυπουργός Πολιτείας (Premier) / Επικεφαλής Υπουργός Εδαφών (Chief Minister) | Δημόσια νοσοκομεία & υγεία, κρατικά σχολεία, αστυνομία, δημόσια συγκοινωνία, σιδηρόδρομοι, κύριοι αυτοκινητόδρομοι, δασοκομία, ηλεκτρική ενέργεια. |
| 3. Τοπικό (Δήμοι / Κοινότητες) | Δήμαρχος ή Πρόεδρος Κοινότητας (Shire President) / Δημοτικοί Σύμβουλοι | Αποκομιδή απορριμμάτων, τοπικοί δρόμοι & πεζοδρόμια, πάρκα & παιδικές χαρές, τοπικές βιβλιοθήκες, εγγραφή κατοικιδίων, πολεοδομικός σχεδιασμός. |
5. Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο & Πώς Νομοθετούνται οι Νόμοι
Το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο στην Καμπέρα είναι διكامερό (δύο σώματα):
Βουλή των Αντιπροσώπων (Πράσινη)
Αποκαλείται επίσης «Κάτω Βουλή» ή «Βουλή του Λαού». Τα Μέλη του Κοινοβουλίου (MPs) εκπροσωπούν εκλογικές περιφέρειες που χωρίζονται χονδρικά ανά πληθυσμό. Το κόμμα με την πλειοψηφία σε αυτό το σώμα σχηματίζει την κυβέρνηση.
Η Γερουσία (Κόκκινη)
Αποκαλείται επίσης «Άνω Βουλή» ή «Βουλή των Πολιτειών». Καθέμία από τις 6 πολιτείες εκλέγει 12 γερουσιαστές ανεξάρτητα από τον πληθυσμό, και κάθε έδαφος εκλέγει 2 γερουσιαστές (76 γερουσιαστές συνολικά). Λειτουργεί ως σώμα αναθεώρησης.
Βήματα για τη Θέσπιση Νέου Νόμου
6. Υποχρεωτική Ψήφος & Το Δικαστικό Σύστημα
Μυστική Ψηφοφορία & Υποχρεωτική Ψήφος
Η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική για όλους τους Αυστραλούς πολίτες ηλικίας 18 ετών και άνω. Η ψηφοφορία γίνεται με μυστική ψηφοφορία (secret ballot), πράγμα που σημαίνει ότι η ψήφος σας είναι απολύτως ιδιωτική και κανείς δεν μπορεί να σας αναγκάσει να αποκαλύψετε πώς ψηφίσατε.
Ανεξάρτητα Δικαστήρια & Αστυνομία
Οι δικαστές και οι δικαστές ειρηνοδίκες είναι απολύτως ανεξάρτητοι από το κοινοβούλιο και τους πολιτικούς. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστραλίας είναι το ανώτατο δικαστήριο έφεσης και ερμηνεύει το Σύνταγμα. Η αστυνομία επιβάλλει τους νόμους αλλά δεν κρίνει την ενοχή ούτε καθορίζει την ποινή.