अष्ट्रेलिया र यसका जनता
यस खण्डले अष्ट्रेलियाको समृद्ध आदिवासी सम्पदा, युरोपेली वस्ती, १९०१ मा महासंघतर्फको यात्रा, राज्य र क्षेत्रहरू, राष्ट्रिय प्रतीकहरू, र स्मरणीय बिदाहरू समेट्छ।
भाग १ का लागि मुख्य परीक्षा तथ्यहरू
- युरोपेलीहरूको आगमनभन्दा ६५,०००+ वर्ष अघिदेखि आदिवासी मानिसहरू अष्ट्रेलियामा बसोबास गर्दै आएका छन्।
- कप्तान आर्थर फिलिपको नेतृत्वमा २६ जनवरी १७८८ मा फर्स्ट फ्लीट आइपुग्यो।
- ६ वटा बेलायती वस्तीहरूलाई एकजुट गर्दै १ जनवरी १९०१ मा महासंघ (Federation) को गठन भयो।
- अष्ट्रेलियामा ६ वटा राज्य र २ वटा मुख्य भूमि क्षेत्रहरू छन्। क्यानबेरा राष्ट्रिय राजधानी हो।
- राष्ट्रिय पुष्प प्रतीक सुनौला वाटेल (Golden Wattle) हो; राष्ट्रिय रङहरू हरियो र सुनौलो हुन्।
- प्रत्येक वर्ष २५ अप्रिलमा एन्जाक दिवस मनाइन्छ।
१. अष्ट्रेलियाका आदिवासी जनजातिहरू
आदिवासी र टोरेस स्ट्रेट टापुवासीहरू अष्ट्रेलियाका पहिलो बासिन्दा (First Peoples) हुन्। तिनीहरूसँग विश्वको सबैभन्दा पुरानो निरन्तर संस्कृति र परम्परा छ, जसले ६५,००० वर्षभन्दा बढी समयदेखि अष्ट्रेलियाली महाद्वीपमा बसोबास गर्दै आएका छन्।
आदिवासी संस्कृति र ड्रीमिङ
आदिवासी संस्कृति भूमि, समुद्र र जलमार्गहरूसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ। "ड्रीमिङ" वा "ड्रीमटाइम" ले संसारको सिर्जना, पवित्र पुर्खाका आत्माहरू, र मानिसहरू तथा देश बीचको सम्बन्धलाई नियन्त्रण गर्ने नैतिक कानुनहरूको व्याख्या गर्दछ।
टोरस स्ट्रेट आइल्यान्डर जनता
टोरस स्ट्रेट आइल्यान्डर (Torres Strait Islander) का मानिसहरू क्वीन्सल्याण्डको उत्तरी छेउ र पपुवा न्यु गिनी बीच अवस्थित टापुहरूबाट आएका हुन्। तिनीहरूको संस्कृति समुद्रसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ, जसका परम्पराहरू नेभिगेसन, माछा मार्ने, र टापुको पर्यावरण वरिपरि केन्द्रित छन्।
२. युरोपेली बस्ती र फर्स्ट फ्लीट
सन् १७७० मा, क्याप्टेन जेम्स कुकले अष्ट्रेलियाको पूर्वी तटको नक्सांकन गरे र यसलाई बेलायती राजमुकुटको अधीनमा दाबी गरे। सन् १७८८ मा, बेलायती सरकारले न्यु साउथ वेल्समा एउटा दण्ड वस्ती (पेनल कोलोनी) स्थापना गर्यो।
- फर्स्ट फ्लीट (पहिलो जहाजी कााफिला): NSW का पहिलो गभर्नर क्याप्टेन आर्थर फिलिपको नेतृत्वमा कैदीहरू, सिपाहीहरू र अधिकारीहरू बोकेका ११ वटा जहाजहरू सहित २६ जनवरी १७८८ मा सिड्नी कोभमा आइपुग्यो।
- आदिवासीहरूमाथिको प्रभाव: युरोपेलीहरूको बसोबासले ठूलो व्यवधान ल्यायो, परम्परागत भूमिहरू गुमाउनु पर्यो, र आदिवासी जनसंख्यामा विनाशकारी युरोपेली रोगहरू फैलियो।
- सुनको खोजी (गोल्ड रश - १८५१): भिक्टोरिया र न्यु साउथ वेल्समा सुनको पत्ता लागेसँगै विश्वभरबाट आप्रवासीहरूको बाढी आयो, जसले अष्ट्रेलियाको जनसंख्यालाई नाटकीय रूपमा बढायो र एक विविध समाजको निर्माण गर्यो।
३. महासंघ र अष्ट्रेलियाको कमनवेल्थ
सन् १९०१ भन्दा अघि, अष्ट्रेलिया छवटा छुट्टाछुट्टै र स्वायत्त बेलायती उपनिवेशहरूमा विभाजित थियो। प्रत्येक उपनिवेशको आफ्नै संविधान, संसद, कानुन, रेलमार्गको गेज र रक्षा बलहरू थिए।
सन् १९०१ जनवरी १ का दिन, ती छ वटा उपनिवेशहरू मिलेर 'कमनवेल्थ अफ अष्ट्रेलिया' नामक एक राष्ट्र बन्यो। यस ऐतिहासिक क्षणलाई महासंघीयता (Federation) भनिन्छ। नयाँ राष्ट्र अष्ट्रेलियाली संविधान अन्तर्गत सञ्चालित भयो, जुन सोही दिनदेखि लागू भयो।
सर एडमंड बार्टन (Sir Edmund Barton) अष्ट्रेलियाका पहिलो प्रधानमन्त्री बनेका थिए। अष्ट्रेलिया संसदीय लोकतन्त्रसहितको एक संवैधानिक राजतन्त्र बन्यो।
४. राज्यहरू, क्षेत्रहरू र राजधानी सहरहरू
अष्ट्रेलियामा छवटा राज्यहरू र दुई मुख्य भूमि क्षेत्रहरू छन्। प्रत्येक उम्मेदवारले सबै ८ वटा राजधानी सहरहरू कण्ठ गर्नै पर्छ।
| राज्य / क्षेत्र | राजधानी सहर | उल्लेखनीय विशेषता |
|---|---|---|
| New South Wales (NSW) | Sydney | सबैभन्दा पुरानो र बढी जनसंख्या भएको राज्य; सिड्नी अपेरा हाउस र हार्बर ब्रिज। |
| Victoria (VIC) | Melbourne | क्षेत्रफलको हिसाबले सबैभन्दा सानो मुख्य भूमि राज्य; कला र सांस्कृतिक राजधानी। |
| Queensland (QLD) | Brisbane | दोस्रो ठूलो राज्य; ग्रेट ब्यारियर रीफको घर। |
| Western Australia (WA) | Perth | जग्गाको हिसाबले सबैभन्दा ठूलो राज्य; विशाल खनिज र खानी स्रोतहरू। |
| South Australia (SA) | Adelaide | उत्कृष्ट वाइन क्षेत्रहरू, चाडपर्व संस्कृति, र कृषिका लागि परिचित। |
| Tasmania (TAS) | Hobart | बास स्ट्रेटद्वारा मुख्य भूमिबाट अलग भएको टापु राज्य। |
| Australian Capital Territory (ACT) | Canberra | राष्ट्रिय राजधानी; संघीय संसद र उच्च अदालतको गृह। |
| Northern Territory (NT) | Darwin | उष्णकटिबंधीय उत्तर; उथुरु-काटा ट्जुटा राष्ट्रिय निकुञ्जको घर। |
५. आधिकारिक राष्ट्रिय प्रतीकहरू र झण्डाहरू
अष्ट्रेलियाली राष्ट्रिय झण्डा
युनियन ज्याक (बेलायती ऐतिहासिक सम्पदा), ७ वटा बिन्दु भएको कमनवेल्थ तारा (राज्यहरूको लागि ६, क्षेत्रहरूको लागि १), र साउदर्न क्रस (दक्षिण आकाशमा देखिने तारापुञ्ज) समावेश गर्दछ।
अष्ट्रेलियाली आदिवासी झण्डा
कालो (माथिल्लो आधा) ले आदिवासी जनतालाई प्रतिनिधित्व गर्छ; रातो (तल्लो आधा) ले रातो माटोलाई प्रतिनिधित्व गर्छ; पहेँलो गोलाकारले जीवन दिने सूर्यलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।
टोरेस स्ट्रेट टापुवासी झण्डा
हरियो धर्साहरूले जमिनलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्; निलो रंगले समुद्रलाई प्रतिनिधित्व गर्छ; कालो रेखाहरूले मानिसहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्; सेतो धारि परम्परागत नर्तकको शिरपोशाक हो; ५-कोने ताराले टापु समूहहरू र नेभिगेसनलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ।
कमनवेल्थ राजचिन्ह
अष्ट्रेलियाको कमनवेल्थको आधिकारिक प्रतीक। यसले ६ वटा राज्यका प्रतीकहरू प्रदर्शन गर्ने केन्द्रीय ढाल समावेश गर्दछ, जसलाई नेटिभ जनावरहरू कङ्गारू र इमु (दुवै जनावर सजिलै पछाडि सर्दैनन्, जसले प्रगतिको प्रतीक गर्दछ) द्वारा समर्थन गरिएको छ।
राष्ट्रिय पुष्प प्रतीक र रङहरू
पुष्प प्रतीक सुनौला वाटेल (Acacia pycnantha) हो। आधिकारिक राष्ट्रिय रङहरू हरियो र सुनौलो हुन्। राष्ट्रिय रत्न ओपल हो।
राष्ट्रिय गान
"एडभान्स अष्ट्रेलिया फेयर" राष्ट्रिय गान हो। २०२१ मा, आदिवासी इतिहासलाई मान्यता दिन दोस्रो पंक्तिलाई "For we are young and free" बाट परिवर्तन गरेर आधिकारिक रूपमा "For we are one and free" बनाइएको थियो।
६. महत्त्वपूर्ण स्मरणीय दिनहरू
अष्ट्रेलिया दिवस (२६ जनवरी)
सिड्नी कोभमा १७८८ मा फर्स्ट फ्लीट आइपुगेको वार्षिकोत्सवलाई जनाउँछ। यसले समकालीन अष्ट्रेलियाली संस्कृति, विविधता, र नागरिकता समारोहहरू मनाउने राष्ट्रिय सार्वजनिक बिदाको रूपमा काम गर्छ।
एन्जाक दिवस (२५ अप्रिल)
पहिलो विश्वयुद्धको समयमा सन् १९१५ मा टर्कीको गालिपोलीमा अष्ट्रेलियाली र न्युजिल्याण्ड आर्मी कर्प्स (ANZAC) को अवतरणको सम्झना गर्दछ। यो सैन्य द्वन्द्व र शान्ति स्थापना अपरेशनहरूमा सेवा गरेका र ज्यान गुमाएका सबै अष्ट्रेलियालीहरूको सम्मानमा मनाइने एक गम्भीर दिन हो।