Australia Demokarasi Ruahnak, Zalenmi Hna Le Zalawtnak
Australia cu zalenmi ruahnak, upatnak, dan hmaiyangah tluk tawk le mipi huham thiltuah khawhnak parah a dirmi ram a si.
Ṭhen 2 Caah Test Thil Thupi
- Australia cu miphun hna nih a aiawh mi thlangin dan an serpiaknak parliamentary democracy ram a si.
- The Rule of Law cu cozaan hruaitu le palik ti loin mi vialte dan hmaiyangah tluk tawk an si kha a chimfaih.
- Bia chim zalongnak nih dan phung chungin huham langhter le i ruahnak pek zalongnak a pek.
- Australia cu biaknak huat lo ram a si; official ram biaknak a um lo, le biaknak dan nih dan ah huham a ngei lo.
- Federal le state vote thlaknak ah kum 18 tling a simi Australia miphun paoh vote thlak a hau.
- Mipa le nu cu nunphung, rian, cawnnak le chungkhar dan ah tluk tawk chanvo an ngei.
1. Parliamentary Democracy
Australia ah cun cozah thuneihnak cu mipi hna sinin a chuak. Australia miphun hna nih aiawh mi federal le state parliaments ah an thlang hna, mipi aiawh in dan an ser.
Mipi hna nih aiawh mi rianṭuan zia an duh lo ahcun vote thlaknak ah an thleng khawh. Hi thlengtuahnak hi Australia politik daihnak hrampi a si.
2. The Rule of Law
The Rule_of_Law cu Australia i phungpi thupi bik pakhat a si:
- Mi Vialte Tluk Tawk: Australia mi paoh cu chawva, chanchin, biaknak, mipa/nu, silole chanvo ruangah hmanthlau loin dan hmaiyangah an khat.
- Dan Lengah Mi Pakhat Hmanh A Um Lo: Politik hruaitu, palik, bialsungzung bawi, le cozah hruaitu hna cu mi paoh vek in dan zulh a hau.
- Bialsungzung Cazin & Thiamlonak Zohchih: Mualpho phakter a simi paoh bialsungzung ah thiamlo hngalh hlan lo thiamlo zong a um lo.
3. Australia Zalenmi Ruahnak
Bia Chim Zalongnak
Mi hna cu nunphung, cakuat le ruahnak chim hi cozah dodal hmanh ah dan le a tawk tawk in an chim khawh, cuih ah hriamnam hman, mi mawhchiat silole dan hna phung a buar lo a si ahcun.
Pumhnak Zalongnak
Australia mi hna cu cozaan kham lo tein mipi hmun ah i pumh, zungser, trade union, political party, silole pumhkhawh nak ah lut le luh lo zalongnak an ngei.
Biaknak Zalongnak Le Secular State
Australia mi paoh cu biaknak paoh tlawng silole biaknak ngeih lo zalongnak an ngei. Cozah cu biaknak he aa pehtlaimi a si lo, le biaknak dan nih Australia dan parah huham a ngei lo.
Mipa Le Nu Hmanthlau Lonak
Mipa le nu cu dan hmaiyangah tluk tawk tein chanvo le nawl an ngei. Rian, cawnnak, inn le politik ah mipa le nu hmanthlau lonak cu Australia ah dan nih a kham.
4. Australia Miphun Rianṭuan Le Chanvo
Australia miphun sinak hmuh cu dan rian le zalenmi chanvo thupi hna a kengchih.
Miphun Pakhat Rianṭuan
- Australia dan zulh: Parliaments dan ser mi vialte upat le zulh.
- Vote thlak: Federal, state, le territory vote thlaknak zungcazin thlak le vote thlak a hau.
- Bialsungzung ah jury canghnak: Bialsungzung hlawh a simi paoh trial ah tel.
- Australia kilven: A herh tikah ram kilven.
Miphun Pakhat Chanvo
- Vote Thlak Le Palant Ding: Aiawh mi thlang le hruaitu caah dirkhawh.
- Australia Passpor: Visa tel loin ram leng ah kal le kir ṭhan khawh.
- Ram lengah buainak a tong mi hna caah Australia embassy bawmhnak hmuh khawh.
- Hleisung a chuakmi ngakchia miphun ah cazin thlakpiak khawh.